اروپا برای توسعه مراکز داده هوش مصنوعی به مناطق ارزانتر میرود
اروپا برای توسعه مراکز داده هوش مصنوعی به مناطق ارزانتر میرود
چهارشنبه، 28 مرداد
توسعهدهندگان مراکز داده هوش مصنوعی در اروپا بهدنبال مناطق جدیدی خارج از شهرهای بزرگ هستند؛ مناطقی که زمین ارزانتر، انرژی در دسترستر و اتصال سریعتری به شبکه برق داشته باشند.
بر اساس دادههای شرکت مشاوره املاک JLL که در اختیار رویترز قرار گرفته، مراکز داده بزرگ مقیاس که برای آموزش و اجرای مدلهای هوش مصنوعی مورد استفاده قرار میگیرند، بهطور فزایندهای از مراکز شهری فاصله میگیرند.
مراکز داده از شهرهای بزرگ فاصله میگیرند
طبق تحلیل JLL، میانگین فاصله مراکز دادهای که قرار است بین سالهای ۲۰۲۶ تا ۲۰۲۸ در اروپا به بهرهبرداری برسند، حدود ۱۷۵ کیلومتر از شهرهای بزرگ خواهد بود.
این رقم برای پروژههایی که بین سالهای ۲۰۲۲ تا ۲۰۲۵ ساخته شدند، تنها ۴۶ کیلومتر بود.
به این ترتیب، مراکز داده جدید بیش از سه برابر دورتر از شهرهای بزرگ ساخته خواهند شد؛ تغییری که عمدتاً به دلیل کمبود زمین و محدودیت ظرفیت شبکه برق در مراکز اصلی اروپا اتفاق افتاده است.
چرا انرژی از نزدیکی به مشتری مهمتر شده است؟
رشد سریع هوش مصنوعی باعث شده مراکز داده به حجم عظیمی از برق نیاز داشته باشند. در نتیجه، شرکتها دیگر صرفاً به دنبال نزدیکترین مکان به کاربران نیستند، بلکه ابتدا بررسی میکنند کجا میتوانند برق مورد نیاز خود را سریعتر و با هزینه کمتر تأمین کنند.
آسد نوری، مدیر مراکز داده JLL در اروپا، خاورمیانه و آفریقا، میگوید عامل تعیینکننده در انتخاب محل ساخت مراکز داده بیش از گذشته، دسترسی به برق کافی است.
به بیان ساده، مراکز داده در حال حرکت به سمت جایی هستند که برق وجود دارد، نه لزوماً جایی که مشتریان حضور دارند.
زمینهای خارج از شهر در کانون توجه قرار گرفتند
این تغییر باعث شده مناطق روستایی و حاشیه شهرها به گزینههای جذابتری برای ساخت مراکز داده تبدیل شوند.
دادههای JLL نشان میدهد پروژههای موسوم به Greenfield، یعنی ساخت مراکز داده روی زمینهایی که پیشتر زیرساختی روی آنها وجود نداشته، اکنون ۳۹ درصد از پروژههای آینده اروپا را تشکیل میدهند.
این رقم در پروژههایی که تاکنون ساخته شدهاند تنها ۸ درصد بوده است.
همزمان، سهم پروژههای واقع در مناطق مرکزی شهرها از ۱۳ درصد به تنها ۵ درصد کاهش خواهد یافت.
اسپانیا و سوئد مقصدهای جدید هستند
بررسی پروژههای بزرگ نشان میدهد شرکتها به مناطقی مانند اسپانیای روستایی و شمال سوئد نیز توجه بیشتری نشان دادهاند.
از میان ۹ پروژه پیشنهادی در اروپا که ظرفیت هرکدام بیش از یک گیگاوات است، تنها یکی در نزدیکی یک شهر بزرگ، یعنی پاریس، قرار دارد و سایر پروژهها در مناطق دورتر از مراکز شهری برنامهریزی شدهاند.
لندن، فرانکفورت و آمستردام با کمبود زمین و برق مواجهاند
با وجود این تغییر، بازارهای اصلی مانند لندن، فرانکفورت، آمستردام، پاریس و دوبلین همچنان اهمیت زیادی برای صنعت مراکز داده دارند.
تقاضای شرکتها در این مناطق همچنان بالاست، اما محدودیتهای مربوط به زمین، قوانین ساختوساز و زمان طولانی اتصال به شبکه برق، توسعه پروژههای جدید را دشوار کرده است.
به گفته JLL، مراکز داده معمولی که برای شرکتها و کاربران سازمانی خدمات ارائه میکنند، همچنان باید به مراکز اقتصادی بزرگ نزدیک باشند؛ اما زیرساختهای عظیم مورد نیاز هوش مصنوعی به فضای بسیار بیشتری برای زمین و برق احتیاج دارند.
هزینه زمین برای مراکز داده چقدر است؟
تفاوت هزینه زمین مجهز به برق در مناطق مختلف اروپا بسیار چشمگیر است.
بر اساس دادههای JLL، متوسط هزینه زمین مجهز به زیرساخت برق در بازارهای اصلی اروپا حدود ۲.۳۶ میلیون یورو به ازای هر مگاوات ظرفیت فناوری اطلاعات است.
این رقم در بازارهای ثانویه مانند کپنهاگ، ورشو و میلان به حدود ۹۷۸ هزار یورو و در مناطق سطح سوم مانند بوردو فرانسه به حدود ۵۱۲ هزار یورو میرسد.
در برخی نقاط بوردو، هزینه حتی تا حدود ۲۰۰ هزار یورو به ازای هر مگاوات کاهش مییابد.
آمستردام گرانترین بازار اروپاست
آمستردام با هزینهای در حدود ۲.۷ میلیون یورو به ازای هر مگاوات، گرانترین بازار در میان مناطق بررسیشده است.
پس از آن:
- لندن: حدود ۲.۶ میلیون یورو
- فرانکفورت: حدود ۲.۵ میلیون یورو
- بازارهای اصلی اروپا: میانگین حدود ۲.۳۶ میلیون یورو
افزایش قیمت زمین در کنار محدودیت برق باعث شده توسعهدهندگان بیش از گذشته به مناطق دورتر از شهرهای بزرگ توجه کنند.
سرمایهگذاری عظیم شرکتهای فناوری در هوش مصنوعی
موج ساخت مراکز داده تنها یک تغییر در صنعت املاک نیست؛ بلکه بخشی از یک سرمایهگذاری عظیم جهانی روی زیرساخت هوش مصنوعی محسوب میشود.
برآورد JLL نشان میدهد چهار ارائهدهنده بزرگ خدمات ابری جهان در سال ۲۰۲۶ حدود ۷۲۵ میلیارد دلار هزینه خواهند کرد؛ رقمی که نسبت به ۴۱۰ میلیارد دلار در سال ۲۰۲۵ حدود ۷۷ درصد افزایش یافته است.
بخش عمده این سرمایهگذاری به توسعه زیرساختهای هوش مصنوعی و مراکز داده اختصاص خواهد یافت.
هوش مصنوعی میتواند نیمی از ظرفیت مراکز داده جهان را مصرف کند
JLL پیشبینی میکند تا سال ۲۰۳۰، بارهای کاری مرتبط با هوش مصنوعی ممکن است حدود نیمی از ظرفیت مراکز داده جهان را به خود اختصاص دهند.
این موضوع فشار بیشتری بر شبکههای برق، منابع آبی و زمین وارد خواهد کرد و رقابت میان شرکتهای فناوری برای دسترسی به زیرساخت انرژی مناسب را افزایش خواهد داد.
رشد مراکز داده با مخالفتهای محلی همراه است
انتقال مراکز داده به مناطق روستایی میتواند برای مناطقی که با کمبود سرمایهگذاری و فرصتهای شغلی مواجه هستند، مزایای اقتصادی ایجاد کند.
ساخت مراکز داده میتواند سرمایه خارجی جذب کرده و فرصتهای شغلی و درآمد مالیاتی جدید ایجاد کند.
با این حال، این روند بدون مخالفت نیست. ساکنان برخی مناطق نسبت به مصرف بالای آب و برق، آسیب احتمالی به زیستگاههای طبیعی و رقابت مراکز داده با سایر مصرفکنندگان برای دسترسی به انرژی نگرانی دارند.
آب؛ چالش مهم دیگر مراکز داده هوش مصنوعی
مصرف برق تنها مشکل زیرساختی مراکز داده نیست.
سرورهای قدرتمند مورد استفاده برای آموزش مدلهای هوش مصنوعی گرمای زیادی تولید میکنند و برای خنکسازی آنها به منابع قابلتوجهی نیاز است.
به همین دلیل، شرکتها هنگام انتخاب محل احداث مراکز داده باید علاوه بر برق، دسترسی به آب و زیرساختهای خنککننده را نیز در نظر بگیرند.
اروپا در آستانه تغییر نقشه مراکز داده
افزایش تقاضا برای هوش مصنوعی در حال تغییر الگوی سنتی ساخت مراکز داده در اروپا است. در گذشته، نزدیکی به شهرهای بزرگ و کاربران یکی از مهمترین عوامل انتخاب محل بود؛ اما اکنون دسترسی سریع و ارزان به انرژی اهمیت بیشتری پیدا کرده است.
این تغییر میتواند به توسعه اقتصادی مناطق کمتر برخوردار کمک کند، اما همزمان فشار بیشتری بر منابع طبیعی و شبکههای برق محلی وارد خواهد کرد.
جمعبندی
رشد سریع هوش مصنوعی باعث شده توسعهدهندگان مراکز داده در اروپا از شهرهای بزرگ فاصله بگیرند و به دنبال زمین ارزانتر، برق بیشتر و اتصال سریعتر به شبکه انرژی باشند.
بر اساس دادههای JLL، میانگین فاصله پروژههای جدید از مراکز شهری از ۴۶ کیلومتر به ۱۷۵ کیلومتر افزایش خواهد یافت و سهم پروژههای خارج از مناطق شهری نیز به شکل چشمگیری بیشتر میشود.
در شرایطی که شرکتهای بزرگ فناوری میلیاردها دلار برای توسعه زیرساخت هوش مصنوعی هزینه میکنند، انرژی به یکی از مهمترین عوامل تعیینکننده آینده صنعت AI تبدیل شده است؛ عاملی که میتواند حتی جغرافیای مراکز فناوری اروپا را در سالهای آینده تغییر دهد.