شرکت‌ها به دنبال هوش مصنوعی ارزان‌تر و تغییر مدل های AI

دوشنبه، 8 تیر

افزایش سریع هزینه استفاده از هوش مصنوعی باعث شده بسیاری از شرکت‌ها به جای استفاده از گران‌ترین مدل‌های AI، به سراغ گزینه‌های ارزان‌تر و متن‌باز بروند. در حالی که تا همین چند ماه پیش استفاده گسترده از هوش مصنوعی نشانه‌ای از پیشرفت شرکت‌ها محسوب می‌شد، حالا صورتحساب‌های سنگین، مدیران را وادار کرده تا در انتخاب مدل‌های هوش مصنوعی تجدیدنظر کنند.

هزینه‌های AI از کنترل شرکت‌ها خارج شده است

اگرچه قیمت هر «توکن» (واحد اندازه‌گیری مصرف هوش مصنوعی) کاهش یافته، اما شرکت‌های ارائه‌دهنده خدمات AI به‌تدریج از مدل اشتراک ثابت به مدل پرداخت بر اساس میزان استفاده روی آورده‌اند. این تغییر باعث شده پیش‌بینی هزینه‌ها دشوارتر شود و بسیاری از کسب‌وکارها با افزایش غیرمنتظره مخارج روبه‌رو شوند.

برای مثال، گزارش‌ها نشان می‌دهد شرکت اوبر تنها در چهار ماه، کل بودجه سال ۲۰۲۶ خود برای ابزارهای هوش مصنوعی را مصرف کرده و در نهایت مجبور شده محدودیت‌هایی برای استفاده کارکنان از ابزارهای کدنویسی مبتنی بر AI اعمال کند.

مدل‌های ارزان‌تر محبوب‌تر می‌شوند

مدیران شرکت‌هایی مانند مایکروسافت، Palo Alto Networks و Coinbase معتقدند بخش بزرگی از نیازهای روزمره سازمان‌ها را می‌توان با مدل‌های کوچک‌تر و بسیار ارزان‌تر برطرف کرد و تنها برای وظایف پیچیده مانند برنامه‌نویسی یا تحلیل‌های تخصصی از مدل‌های قدرتمند استفاده شود.

به همین دلیل بسیاری از شرکت‌ها به ابزارهایی مانند OpenRouter روی آورده‌اند؛ پلتفرمی که درخواست‌های کاربران را بر اساس هزینه و کیفیت، میان مدل‌های مختلف هوش مصنوعی توزیع می‌کند تا هزینه نهایی کاهش یابد.

استقبال از مدل‌های متن‌باز و چینی

همزمان استفاده از مدل‌های متن‌باز و به‌ویژه مدل‌های چینی با سرعت زیادی در حال افزایش است. طبق گزارش سیتی، چهار مدل پرکاربرد در OpenRouter همگی ساخت شرکت‌های چینی هستند و DeepSeek در صدر این فهرست قرار دارد.

مزیت اصلی این مدل‌ها قیمت بسیار پایین‌تر آنهاست؛ به‌طوری که برخی مدل‌های چینی تنها ۱۸ سنت برای هر یک میلیون توکن دریافت می‌کنند، در حالی که میانگین هزینه مدل‌های پیشرفته آمریکایی حدود ۴ دلار برای همین میزان استفاده است.

کارشناسان می‌گویند فاصله کیفیت مدل‌های متن‌باز با پیشرفته‌ترین مدل‌های جهان نیز به سرعت در حال کاهش است و اکنون این اختلاف به حدود چهار ماه رسیده است.

OpenAI و Anthropic زیر فشار رقابت

گزارش‌ها حاکی از آن است که OpenAI نیز برای حفظ مشتریان، کاهش قابل توجه قیمت خدمات خود را بررسی می‌کند؛ اقدامی که در واکنش به رقابت شدید با Anthropic و سایر شرکت‌های فعال در این حوزه انجام می‌شود.

با این حال، کاهش قیمت‌ها می‌تواند رشد درآمد این شرکت‌ها را تحت تأثیر قرار دهد؛ موضوعی که در آستانه عرضه احتمالی سهام آنها در بورس، نگرانی سرمایه‌گذاران را افزایش داده است.

نگرانی‌های امنیتی همچنان پابرجاست

با وجود استقبال از مدل‌های ارزان‌تر، بسیاری از شرکت‌های بزرگ همچنان نسبت به استفاده از مدل‌های چینی، به‌ویژه در صنایع حساس مانند امنیت سایبری، تردید دارند.

تحلیلگران پیش‌بینی می‌کنند کسب‌وکارها در آینده به جای وابستگی به یک مدل خاص، از چندین ارائه‌دهنده هوش مصنوعی به‌صورت همزمان استفاده کنند تا هم هزینه‌ها را کاهش دهند و هم بهترین عملکرد را در هر نوع وظیفه به دست آورند.