بازگشت رشد کانادا در Q3؛ با وجود تقاضای ضعیف

تاریخ: شنبه، 8 آذر

در سه‌ماهه سوم ۲۰۲۵ اقتصاد کانادا رشد چشم‌گیری را ثبت کرد: رشد سالانه‌شده (annualized) تولید ناخالص داخلی (GDP) به ۲.۶٪ رسید — عددی که بسیاری از تحلیلگران را غافلگیر کرد و نشان می‌داد کانادا توانسته از رکود فنی (دو فصل متوالی کاهش GDP) فرار کند.

پشت‌پرده رشد — تجارت، نه مصرف

اگرچه رشد GDP چشمیگیری دیده می‌شود، بررسی دقیق‌تر اجزای آن نشان می‌دهد این جهش عمدتاً به دلیل تحولات در بخش تجارت بوده است:

• کاهش چشمگیر واردات نقش اصلی را در افزایش رشد ایفا کرده؛ یعنی کاهش واردات باعث شده مازاد تجاری–محاسبات آماری– به تلاش GDP کمک کند.

• در عین حال، صادرات تقریباً ثابت مانده است؛ یعنی آنچه رشد GDP را تأمین کرده، افزایش صادرات نبوده — بلکه افت واردات است.

• نهادی که آمار را منتشر می‌کند هشدار داده به دلیل تعطیلی دولت آمریکا در اکتبر، برخی داده‌های صادرات به آمریکا برای آخرین ماه بازار کار آمریکا را دریافت نکرده و مجبور به استفاده از برآوردهای ویژه شده است؛ بنابراین ممکن است در ماه‌های آینده آمار تجارت تجدیدنظر شود؛ یعنی این رشد ممکن است پایدار نباشد.

ضعف مداوم در تقاضای داخلی و مصرف خانوار

جزئیات بخش داخلی اقتصاد هم چندان امیدوارکننده نیستند:

• مصرف خانگی کاهش یافته و در این فصل –۰.۴٪ بوده — بدترین عملکرد سه‌ماهه از زمان پاندمی کرونا. این موضوع عمدتاً ناشی از ضعیف شدن بازار کار و فروش خُرده‌روشی پایین‌تر بوده است.

• سرمایه‌گذاری در ماشین‌آلات و تجهیزات نیز کاهش قابل‌توجهی داشته؛ طی دو فصل اخیر این نوع سرمایه‌گذاری تقریبا –۱۴.۹٪ کاهش یافته و پایین‌ترین سطح آن از ابتدای سال ۲۰۲۱ است.

• بخش مسکن یا ساخت‌وساز و هزینه دولت تا حدی افت تقاضای خانگی را جبران کرده‌اند، اما وزن آن‌ها نسبت به مصرف خانوار و سرمایه‌گذاری زیاد نیست.

در نتیجه، کارشناسان می‌گویند این رشد GDP نمی‌تواند نشانه بازگشت «سلامتی اقتصادی» به شمار رود؛ بلکه بیشتر یک آمار موقتی ناشی از نوسان تجارت است، نه تحرک واقعی در داخل کشور.

چشم‌انداز سیاست پولی و ابهام در مسیر آینده

با در نظر گرفتن داده‌های ترکیبی:

• بازار کار ضعیف و دشواری مصرف خانگی، سرمایه‌گذاری ضعیف و تقاضای داخلی شکننده، نشان می‌دهد مشکلات اقتصادی کانادا پابرجا هستند.

• اگر داده‌های سه‌ماهه چهارم ضعیف باشند (مثلاً افت تولید در اکتبر بر اساس برآوردهای اولیه گزارش شده)، رشد Q3 ممکن است فقط یک «سکوی کوتاه» باشد، نه آغاز یک روند پایدار.

• از نظر سیاست پولی، گزارش Q3 نشان نمی‌دهد که اقتصاد آن‌قدر قوی است که بانک مرکزی مجبور به افزایش نرخ بهره شود؛ اما تورم هنوز بالاست و فشارهای قیمتی وجود دارد. احتمال دارد بانک مرکزی در وضعیت غیرقطعی بماند.

جمع‌بندی: رشد واقعی نیست — بازتاب تجارت، نه رفاه داخلی

با وجود آمار GDP بهتر از انتظار، واقعیت این است که:

• تقاضای واقعی (مصرف خانوار، سرمایه‌گذاری) ضعیف است.

• رشد به واردات کمتر نسبت داده می‌شود — یعنی کاهش مصرف واردات نه افزایش تولید یا مصرف داخلی.

• اقتصاد کانادا هنوز شکننده است؛ مسیر رشد پایدار با اما و اگر همراه است.