پشت‌پرده تغییرات بزرگ گوگل در هوش مصنوعی

پنجشنبه، 22 مرداد

گوگل در هفته‌های اخیر یکی از مهم‌ترین تغییرات مدیریتی خود در حوزه هوش مصنوعی را اجرایی کرده است. تغییراتی که با کاهش نقش مدیریتی دمیس هاسابیس در Google DeepMind، افزایش اختیارات کورای کاوکچواوغلو و دخالت بیشتر سرگئی برین همراه شده و نشان می‌دهد این شرکت برای رقابت جدی‌تر با OpenAI و Anthropic آماده می‌شود.

براساس گزارش اختصاصی رویترز، گوگل همچنین بخشی از تیم‌های DeepMind را به ساختار اصلی شرکت منتقل کرده است. اقدامی که می‌تواند استقلال این آزمایشگاه هوش مصنوعی را بیش از گذشته کاهش دهد و تمرکز آن را روی توسعه و تجاری‌سازی Gemini افزایش دهد.

سرگئی برین خواهان تمرکز کامل گوگل روی Gemini شده است

سرگئی برین، یکی از بنیان‌گذاران گوگل، طی ماه‌های اخیر از کارکنان کلیدی حوزه هوش مصنوعی خواسته تمام توان خود را برای پیشرفت مدل Gemini به کار بگیرند.

به گفته منابع آگاه، برین در جلسه‌ای با حضور صدها نفر از کارکنان در ماه آوریل، از تیم DeepMind خواسته سرعت توسعه محصولات خود را افزایش دهد. این درخواست همزمان با پیشرفت Anthropic و معرفی نسخه‌ای از مدل قدرتمند Claude Mythos مطرح شده بود.

برین در حال حاضر سمت اجرایی رسمی در گوگل ندارد، اما همچنان از نفوذ قابل توجهی در تصمیمات مربوط به توسعه مدل‌های هوش مصنوعی برخوردار است. منابع رویترز می‌گویند او طی چند ماه گذشته بارها بر ضرورت رسیدن دوباره گوگل به بالاترین سطح رقابت در مدل‌های هوش مصنوعی تأکید کرده است.

Gemini دوباره از رقبای خود عقب افتاده است

مدل Gemini گوگل در نوامبر سال گذشته برای مدتی توانست در برخی ارزیابی‌ها از رقبای خود پیشی بگیرد، اما عرضه مدل‌های جدید از سوی Anthropic و OpenAI بار دیگر شرایط را تغییر داد.

به گفته منابع رویترز، گوگل تا ماه آگوست عرضه نسخه پرچم‌دار بعدی Gemini را حدود دو ماه به تعویق انداخت. آزمایش‌های داخلی نشان داده بود که عملکرد این مدل در برخی زمینه‌های مهم، از جمله برنامه‌نویسی، همچنان از رقبا ضعیف‌تر است.

برخی منابع داخلی معتقدند محدودیت ظرفیت پردازشی، اختلاف میان مدیران مختلف پروژه Gemini و ساختار بوروکراتیک گوگل از دلایل اصلی کاهش سرعت این شرکت در برابر رقبای چابک‌تر بوده است.

تغییر بزرگ در مدیریت Google DeepMind

گوگل در تاریخ ۵ آگوست تغییر گسترده‌ای در ساختار مدیریتی Google DeepMind اعلام کرد.

در این تغییر، دمیس هاسابیس (Demis Hassabis) از مدیریت روزمره DeepMind کنار رفت و به‌عنوان رئیس این مجموعه به فعالیت خود ادامه داد. در مقابل، معاون او یعنی کورای کاوکچواوغلو (Koray Kavukcuoglu) مسئولیت اصلی مدیریت را در اختیار گرفت.

نقش جدید هاسابیس بیشتر بر موضوعات بلندمدت، از جمله استفاده از هوش مصنوعی در علم و تأثیر این فناوری بر جامعه، متمرکز خواهد بود. در همین حال، کاوکچواوغلو کنترل بیشتری بر توسعه Gemini و تصمیمات مهم DeepMind خواهد داشت. سخنگوی گوگل نیز به رویترز تأیید کرده که تصمیم نهایی درباره موضوعات مهم این مجموعه با او خواهد بود.

اعلام این تغییرات با واکنش منفی بازار نیز همراه شد و سهام گوگل در روز معرفی ساختار جدید حدود ۴ درصد کاهش یافت.

قدرت بیشتر کاوکچواوغلو در ساختار هوش مصنوعی گوگل

افزایش نفوذ کاوکچواوغلو در گوگل از سال گذشته آغاز شده بود. ساندار پیچای، مدیرعامل گوگل، در سال ۲۰۲۵ علاوه بر سمت مدیر فناوری DeepMind، او را به‌عنوان معمار ارشد هوش مصنوعی گوگل منصوب کرد.

مأموریت اصلی او استفاده گسترده‌تر از Gemini در محصولات مختلف گوگل بود. منابع رویترز می‌گویند در ماه‌های بعد، نقش برخی مدیران قدیمی DeepMind در تعیین مسیر Gemini کاهش یافت و کاوکچواوغلو به یکی از مهم‌ترین تصمیم‌گیرندگان این پروژه تبدیل شد.

او سال گذشته از لندن به مقر اصلی گوگل در مانتین ویو کالیفرنیا نقل مکان کرد و مستقیماً به ساندار پیچای گزارش می‌دهد.

کاوکچواوغلو همچنین در مقایسه با برخی رهبران DeepMind، نگاه تجاری‌تری به هوش مصنوعی دارد. حتی پیش از انتقال او به آمریکا نیز وی یکی از مهم‌ترین رابط‌های میان DeepMind و Google Cloud بود. بخشی که یکی از اصلی‌ترین منابع درآمدی گوگل از محصولات هوش مصنوعی محسوب می‌شود.

بخشی از تیم‌های DeepMind مستقیماً زیرمجموعه گوگل شدند

یکی دیگر از تغییرات مهم این ساختار، انتقال تعدادی از تیم‌های غیر فنی DeepMind به ساختار اصلی گوگل است.

این موضوع در جلسه عمومی کارکنان در تاریخ ۶ آگوست اعلام شد و باعث نگرانی برخی کارکنان درباره کاهش استقلال DeepMind شد. این آزمایشگاه در گذشته فضای بیشتری برای انجام پروژه‌های تحقیقاتی داشت که الزاماً ارتباط مستقیمی با محصولات تجاری گوگل نداشتند.

گوگل از زمان خرید DeepMind در سال ۲۰۱۴ به‌تدریج این مجموعه را بیشتر با بخش‌های دیگر شرکت ادغام کرده است. اکنون تغییرات جدید می‌تواند یک مرحله دیگر از کاهش استقلال عملیاتی DeepMind باشد.

خروج برخی از رهبران اصلی Gemini

تغییرات مدیریتی اخیر با خروج تعدادی از چهره‌های مهم Gemini نیز همراه شده است.

از جمله افرادی که گوگل را ترک کرده‌اند، جف دین و اوریول وینیالس، دو رهبر فنی اولیه Gemini، هستند که برای تأسیس یک استارتاپ جدید از شرکت جدا شدند.

برخی کارکنان زیرمجموعه این مدیران در گذشته آزادی بیشتری برای انجام تحقیقات خارج از پروژه مستقیم Gemini داشتند. پس از خروج آنها، گوگل بلافاصله درباره آینده این تیم‌ها و پروژه‌های تحقیقاتی توضیح مشخصی ارائه نکرد و همین موضوع نگرانی‌هایی درباره کاهش تمرکز DeepMind بر تحقیقات بلندمدت ایجاد کرده است.

سرگئی برین به دنبال هوش مصنوعی خودبهبوددهنده است

یکی از حوزه‌هایی که برین به‌طور ویژه بر آن تأکید دارد، مفهوم Recursive Self-Improvement یا «خودبهبوددهی بازگشتی» است.

در این سناریو، سیستم هوش مصنوعی می‌تواند بدون دخالت مستقیم انسان توانایی‌های خود را بهبود دهد و نسخه‌های پیشرفته‌تری از خود ایجاد کند.

به گفته یکی از منابع رویترز، نفوذ برین به او اجازه داده منابع بیشتری را به حوزه‌هایی مانند خودبهبوددهی مدل‌های هوش مصنوعی اختصاص دهد.

او پیش از این نیز پس از عرضه ChatGPT در سال ۲۰۲۲ و افزایش فشار رقابتی بر گوگل، فعالیت خود در پروژه‌های هوش مصنوعی شرکت را بیشتر کرده بود.

رقابت گوگل با OpenAI و Anthropic وارد مرحله تازه‌ای شده است

گوگل همچنان در برخی حوزه‌های هوش مصنوعی، مانند تولید ویدیو، خود را در سطح بالای بازار می‌داند. با این حال، مدیران این شرکت پذیرفته‌اند که در بخش‌هایی دیگر هنوز نیاز به جبران فاصله با رقبا وجود دارد.

ساندار پیچای نیز اخیراً اعلام کرده گوگل سرمایه‌گذاری در زیرساخت‌های هوش مصنوعی را افزایش خواهد داد تا محدودیت موجود در دسترسی به تراشه‌های اختصاصی TPU کاهش پیدا کند. این تراشه‌ها هم برای آموزش مدل‌های جدید و هم برای ارائه محصولات هوش مصنوعی به کاربران و شرکت‌ها اهمیت زیادی دارند.

تغییرات اخیر نشان می‌دهد آلفابت قصد ندارد رقابت بر سر مدل‌های پیشرفته هوش مصنوعی را کنار بگذارد. در مقابل، ساختار جدید با تمرکز بیشتر قدرت مدیریتی، کاهش استقلال برخی بخش‌های DeepMind و نزدیک‌تر کردن تحقیقات هوش مصنوعی به محصولات تجاری گوگل طراحی شده تا Gemini بتواند سریع‌تر با مدل‌های OpenAI و Anthropic رقابت کند.