آمریکا صرافی رمز ارزی دبی را تحریم کرد؛ ارتباط با شبکه دور زدن تحریم‌های ایران 

شنبه، 17 مرداد

دولت آمریکا یک صرافی رمز ارزی مستقر در دبی به نام Shelbit را به دلیل ادعای تسهیل انتقال میلیون‌ها دلار رمز ارز برای سپاه پاسداران انقلاب اسلامی (IRGC) و دیگر نهادهای مرتبط با دولت ایران تحریم کرد. این اقدام پس از انتشار تحقیقات رویترز درباره نقش این صرافی در یک شبکه چند میلیارد دلاری برای دور زدن تحریم‌های ایران انجام شده است.

وزارت خزانه‌داری آمریکا همچنین سیواش کیوان‌پور (Siavash Kayvanpour)، بنیان‌گذار ایرانی Shelbit، و شماری از شرکت‌های مرتبط با او را هدف تحریم قرار داده است. واشنگتن مدعی است کیوان‌پور به سپاه و همچنین صرافی رمز ارزی Nobitex در ایران کمک کرده است.

Shelbit چگونه در شبکه مالی ایران نقش داشت؟

تحقیقات رویترز که در 31 ژوئیه منتشر شد، Shelbit را به‌عنوان یکی از مراکز اصلی یک شبکه حدود 4 میلیارد دلاری برای دور زدن تحریم‌های ایران معرفی کرد.

بر اساس این گزارش، این صرافی از ماه مه 2024 میلیاردها دلار تراکنش رمزارزی را پردازش کرده و بخشی از این جریان مالی به بانک مرکزی ایران، شبکه‌های غیرقانونی قمار آنلاین و آدرس‌هایی مرتبط با سپاه منتقل شده است.

مقام‌های آمریکایی معتقدند استفاده از چنین شبکه‌هایی به نهادهای تحریم‌شده اجازه می‌دهد بخشی از محدودیت‌های نظام مالی سنتی را دور بزنند و منابع مالی خود را از طریق دارایی‌های دیجیتال جابه‌جا کنند.

آمریکا چه کسانی را تحریم کرد؟

وزارت خزانه‌داری آمریکا علاوه بر Shelbit، سیواش کیوان‌پور، بنیان‌گذار این صرافی، و مجموعه‌ای از شرکت‌های وابسته به او را نیز تحریم کرده است.

کیوان‌پور پیش‌تر با فعالیت‌های مرتبط با Nobitex نیز ارتباط داشته است. آمریکا در ماه ژوئن نیز بزرگ‌ترین صرافی رمز ارزی ایران، یعنی Nobitex، را به اتهام کمک به دولت ایران برای دور زدن تحریم‌های غرب هدف تحریم قرار داده بود.

هم‌زمان، خزانه‌داری آمریکا یک صرافی ایرانی دیگر به نام Aban Tether را نیز تحریم کرد. واشنگتن می‌گوید این پلتفرم میلیون‌ها دلار تراکنش برای نهادهای تحریم‌شده ایرانی، از جمله Nobitex، پردازش کرده است.

واکنش Shelbit به اتهامات آمریکا

Shelbit هرگونه مشارکت آگاهانه در پول‌شویی، تأمین مالی تروریسم، فعالیت‌های غیرقانونی قمار و دور زدن تحریم‌ها را رد کرده است.

این صرافی در بیانیه‌ای اعلام کرده بود که فعالیت‌های خود را در ژانویه 2026 متوقف کرده است. با این حال، وب‌سایت Shelbit پس از انتشار گزارش تحقیقاتی رویترز دوباره فعال شد؛ موضوعی که توجه بیشتری را به وضعیت این صرافی جلب کرد.

ارتباط رمز ارزها با دور زدن تحریم‌ها

تحریم‌های جدید نشان می‌دهد آمریکا توجه بیشتری به استفاده از رمز ارزها در شبکه‌های مالی مرتبط با ایران دارد.

یکی از مزیت‌های دارایی‌های دیجیتال برای شبکه‌های غیرقانونی، امکان انتقال سریع ارزش در خارج از سیستم بانکی سنتی است. هرچند تراکنش‌های بلاک‌چینی قابل مشاهده و ردیابی هستند، استفاده از کیف‌پول‌های متعدد، صرافی‌های مختلف و شرکت‌های واسطه می‌تواند شناسایی مسیر واقعی پول را پیچیده‌تر کند.

در پرونده Shelbit نیز رویترز گزارش داده است که بخشی از رمز ارزهای منتقل‌شده از یک عملیات مشکوک استخراج بیت‌کوین در ایران و بخش دیگری از شبکه قمار آنلاین مرتبط با دو چهره شناخته‌شده در شبکه‌های اجتماعی ایران سرچشمه گرفته است.

نقش دبی در پرونده

قرار گرفتن یک صرافی دبی‌محور در مرکز این پرونده، اهمیت نظارت بر صنعت دارایی‌های دیجیتال در امارات را نیز افزایش داده است.

سازمان تنظیم مقررات دارایی‌های مجازی دبی (VARA) پیش از تحریم آمریکا اعلام کرده بود که Shelbit قوانین مرتبط با مبارزه با پول‌شویی و تأمین مالی تروریسم را نقض کرده است.

VARA هشدار داده بود که فعالیت‌های شناسایی‌شده درباره Shelbit تنها یک مسئله مربوط به حمایت از مصرف‌کننده نیست و تراکنش‌های فرامرزی مرتبط با این صرافی می‌تواند بر سلامت و اعتبار نظام مالی امارات تأثیر بگذارد.

فشار آمریکا بر شبکه‌های رمز ارزی ایران افزایش می‌یابد

تحریم Shelbit بخشی از تلاش گسترده‌تر آمریکا برای محدود کردن دسترسی ایران و نهادهای مرتبط با آن به شبکه‌های مالی بین‌المللی است.

واشنگتن در ماه‌های اخیر علاوه بر هدف قرار دادن صرافی‌های رمز ارزی، شرکت‌ها، افراد و کیف‌پول‌هایی را که به گفته مقام‌های آمریکایی در انتقال منابع مالی برای نهادهای تحریم‌شده ایران نقش داشته‌اند، تحت فشار قرار داده است.

اسکات بسنت، وزیر خزانه‌داری آمریکا، در واکنش به این اقدام اعلام کرد که واشنگتن به دنبال شناسایی و از بین بردن شبکه‌های مالی غیرقانونی است که به گفته آمریکا به تامین منابع مالی حکومت ایران کمک می‌کنند.

تأثیر بر بازار رمز ارز

تحریم یک صرافی به‌تنهایی احتمالاً تاثیر مستقیمی بر قیمت بیت‌کوین و سایر رمز ارزهای بزرگ نخواهد داشت، اما می‌تواند بر فضای نظارتی صنعت کریپتو تاثیرگذار باشد.

سرمایه‌گذاران و فعالان بازار ممکن است با افزایش فشار دولت آمریکا، امارات و سایر کشورها برای اجرای قوانین مبارزه با پول‌شویی و تحریم‌ها، شاهد سخت‌گیری بیشتری در فعالیت صرافی‌های رمز ارزی باشند.

از سوی دیگر، این پرونده بار دیگر بحث درباره استفاده از رمز ارزها برای انتقال منابع مالی توسط کشورهای تحت تحریم را داغ‌تر می‌کند و می‌تواند فشار بیشتری بر صرافی‌های بین‌المللی برای نظارت بر تراکنش‌های مشکوک وارد کند.

جمع‌بندی

آمریکا صرافی رمز ارزی Shelbit مستقر در دبی و بنیان‌گذار آن را به اتهام تسهیل انتقال میلیون‌ها دلار رمزارز برای سپاه پاسداران و سایر نهادهای مرتبط با ایران تحریم کرده است. این اقدام پس از تحقیقات رویترز انجام شد که Shelbit را به یک شبکه حدود 4 میلیارد دلاری برای دور زدن تحریم‌های ایران مرتبط کرده بود.

هم‌زمان، آمریکا صرافی ایرانی Aban Tether را نیز هدف تحریم قرار داده است. این تحولات نشان می‌دهد واشنگتن قصد دارد نظارت و فشار بر شبکه‌های رمزارزی مورد استفاده نهادهای ایرانی را افزایش دهد؛ روندی که می‌تواند در ماه‌های آینده بر فعالیت صرافی‌ها و فضای نظارتی بازار جهانی رمز ارز تأثیر بگذارد.