جزئیات تفاهمنامه پیشنهادی آمریکا و ایران منتشر شد؛لغو تحریمها تا بازگشایی تنگه هرمز
جزئیات تفاهمنامه پیشنهادی آمریکا و ایران منتشر شد؛ از لغو تحریمها تا بازگشایی تنگه هرمز
پنجشنبه، 28 خرداد
بر اساس اطلاعات منتشر شده از سوی یک مقام ارشد دولت آمریکا، چارچوب اولیه یک یادداشت تفاهم میان ایالات متحده و جمهوری اسلامی ایران تدوین شده که موضوعاتی از جمله توقف درگیریها، کاهش تنشهای منطقهای، رفع تحریمها، پرونده هستهای ایران و بازگشایی مسیرهای تجاری دریایی را در بر میگیرد.
مطابق مفاد این سند، طرفین با امضای یادداشت تفاهم متعهد میشوند تمامی عملیاتهای نظامی جاری را متوقف کرده و از هرگونه اقدام نظامی یا تهدید علیه یکدیگر خودداری کنند. همچنین احترام به حاکمیت و تمامیت ارضی طرفین و عدم مداخله در امور داخلی یکدیگر از اصول اصلی توافق عنوان شده است.
در بخش دیگری از این سند، آمریکا و ایران توافق کردهاند حداکثر ظرف ۶۰ روز مذاکرات مربوط به توافق نهایی را به پایان رسانده و متن نهایی را تدوین کنند. تمدید این مهلت تنها با موافقت دو طرف امکانپذیر خواهد بود.
بر اساس این تفاهم، ایالات متحده روند رفع محدودیتهای دریایی علیه ایران را آغاز کرده و متعهد میشود طی ۳۰ روز این محدودیتها را به طور کامل لغو کند. همچنین خروج نیروهای آمریکایی از مناطق مجاور ایران پس از دستیابی به توافق نهایی در دستور کار قرار خواهد گرفت.
یکی از مهمترین بخشهای این سند به تنگه هرمز اختصاص دارد. طبق مفاد توافق، ایران متعهد میشود عبور و مرور آزاد و ایمن کشتیهای تجاری را در این آبراه راهبردی تضمین کند و اقدامات لازم برای ایمنسازی مسیرهای دریایی، از جمله مینروبی، را ظرف یک ماه تکمیل کند. ازسرگیری فوری تردد کشتیهای تجاری نیز در متن تفاهم پیشبینی شده است.
در حوزه اقتصادی، آمریکا به همراه شرکای منطقهای خود متعهد شده برنامهای برای بازسازی و توسعه اقتصادی ایران با ارزشی حداقل ۳۰۰ میلیارد دلار تدوین کند. همچنین تمامی مجوزهای لازم برای انجام تراکنشهای مالی و اجرای پروژههای مرتبط صادر خواهد شد.
موضوع تحریمها نیز بخش مهمی از مذاکرات را تشکیل میدهد. بر اساس این سند، واشنگتن آمادگی خود را برای لغو تدریجی تحریمهای اعمالشده علیه ایران، از جمله تحریمهای اولیه و ثانویه آمریکا و محدودیتهای مرتبط با نهادهای بینالمللی اعلام کرده است. جزئیات زمانبندی اجرای این روند قرار است در توافق نهایی مشخص شود.
در بخش هستهای، ایران بار دیگر بر عدم دستیابی به سلاح هستهای تأکید کرده و طرفین توافق کردهاند درباره سرنوشت ذخایر مواد غنیشده و سایر موضوعات مرتبط با برنامه هستهای در چارچوب مذاکرات آتی تصمیمگیری کنند. نظارت آژانس بینالمللی انرژی اتمی نیز در این فرآیند مورد توجه قرار گرفته است.
این سند همچنین تصریح میکند که تا زمان دستیابی به توافق نهایی، ایران سطح فعلی فعالیتهای هستهای خود را حفظ خواهد کرد و آمریکا نیز از اعمال تحریمهای جدید یا افزایش حضور نظامی در منطقه خودداری خواهد کرد.
از دیگر بندهای مهم تفاهم میتوان به صدور معافیتهای فوری برای صادرات نفت ایران، آزادسازی داراییهای مسدود شده، ایجاد سازوکار مشترک نظارتی برای اجرای توافق و تایید نهایی توافق از طریق قطعنامه الزامآور شورای امنیت سازمان ملل متحد اشاره کرد.
انتشار این جزئیات در شرایطی صورت میگیرد که بازارهای جهانی به دقت تحولات مربوط به روابط تهران و واشنگتن را دنبال میکنند؛ زیرا هرگونه پیشرفت در مسیر توافق میتواند تأثیر قابلتوجهی بر بازار نفت، قیمت طلا، شاخص دلار و جریان سرمایه در بازارهای مالی بینالمللی داشته باشد.
