دیده بان بازار | نفت صعود کرد و فضای بازارهای جهانی محتاط شد 

سه‌شنبه، 20 مرداد

کاهش امیدها به دستیابی سریع به توافق میان آمریکا و ایران بار دیگر فضای بازارهای جهانی را تحت تأثیر قرار داده است. تشدید ابهام درباره آینده مذاکرات و بازگشایی تنگه هرمز باعث افزایش قیمت نفت، بازگشت نگرانی‌های تورمی و احتیاط بیشتر سرمایه‌گذاران شده است.

در حالی که بازارها در روزهای گذشته به امید دستیابی به توافق و کاهش تنش‌های خاورمیانه واکنش مثبتی نشان داده بودند، اظهارات اخیر تهران و واشنگتن نشان می‌دهد رسیدن به یک توافق همچنان با موانع جدی روبه‌رو است.

ایران اعلام کرده حتی در صورت دستیابی به توافق با عمان برای مدیریت تنگه هرمز، این موضوع به‌تنهایی برای بازگشایی کامل این مسیر حیاتی کافی نخواهد بود و آمریکا نیز باید با مجموعه‌ای از شروط تهران موافقت کند. در مقابل، دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، در واکنش به درخواست ایران برای پرداخت خسارت، گفته است واشنگتن نیز خواستار دریافت غرامت از ایران خواهد بود.

نفت جهش کرد و نگرانی‌های تورمی افزایش یافت

یکی از مهم‌ترین واکنش‌های بازار به افزایش تنش‌ها، جهش قیمت نفت بود.

قیمت نفت WTI در معاملات روز دوشنبه نزدیک به ۷ درصد افزایش یافت و بخش بزرگی از افت هفته گذشته را جبران کرد. این روند در معاملات روز سه‌شنبه نیز ادامه داشت و WTI در زمان انتشار گزارش حوالی ۸۲.۵۰ دلار معامله می‌شد که حدود ۱.۳ درصد افزایش روزانه را نشان می‌داد.

قیمت نفت برنت نیز روز دوشنبه حدود ۵ درصد افزایش یافت و به ۸۷.۷۲ دلار در هر بشکه رسید.

تحلیلگران کومرتس‌بانک معتقدند ادامه تنش‌ها بر سر تنگه هرمز عامل اصلی افزایش اخیر قیمت نفت است. داده‌های ماهواره‌ای نیز نشان می‌دهد پایانه اصلی صادرات نفت ایران در جزیره خارک طی ماه جاری تا حد زیادی غیرفعال بوده و اختلال در عرضه نفت به‌صورت فیزیکی در حال نمایان شدن است.

رویترز نیز گزارش داده است که نفت برنت در معاملات امروز تا محدوده ۸۹ دلار پیش رفته و در دو روز حدود ۵ درصد افزایش داشته است؛ هم‌زمان صادرات نفت از مسیر تنگه هرمز نیز کاهش یافته است.

تنگه هرمز؛ مهم‌ترین عامل نوسان بازار

تنگه هرمز یکی از مهم‌ترین مسیرهای انتقال نفت در جهان است و هرگونه اختلال طولانی‌مدت در عبور کشتی‌ها از این آبراه می‌تواند پیامدهای گسترده‌ای برای بازار انرژی داشته باشد.

در شرایط فعلی، تعداد کشتی‌هایی که از این مسیر عبور می‌کنند کاهش یافته و صادرات نفت نیز تحت فشار قرار گرفته است. همین مسئله باعث شده معامله‌گران دوباره ریسک اختلال در عرضه انرژی را در قیمت‌ها لحاظ کنند.

اهمیت این موضوع برای بازار ارز نیز بالاست؛ زیرا افزایش قیمت نفت می‌تواند تورم جهانی را بالا نگه دارد و در نتیجه مسیر سیاست پولی بانک‌های مرکزی را پیچیده‌تر کند.

به همین دلیل، معامله‌گران فارکس در کنار تحولات سیاسی، به قیمت نفت و واکنش بانک‌های مرکزی به افزایش احتمالی تورم نیز توجه ویژه‌ای دارند.

دلار پس از افت شدید هفته گذشته کمی بهبود یافت

شاخص دلار آمریکا پس از ثبت کاهش قابل‌توجه در هفته گذشته، روز دوشنبه اندکی بهبود پیدا کرد.

اوایل معاملات سه‌شنبه، شاخص دلار در محدوده‌ای کمی پایین‌تر از ۱۰۰ واحد قرار داشت. افزایش تقاضا برای دلار در شرایط افزایش ریسک‌های ژئوپلیتیکی، یکی از عواملی است که می‌تواند از ارزش این ارز حمایت کند.

با این حال، مسیر دلار همچنان به داده‌های اقتصادی آمریکا و انتظارات مربوط به سیاست پولی فدرال رزرو وابسته است.

سرمایه‌گذاران اکنون منتظر انتشار مجموعه جدیدی از داده‌های اقتصادی آمریکا هستند تا مشخص شود فشارهای تورمی و وضعیت اقتصاد این کشور چه اثری بر تصمیمات آینده فدرال رزرو خواهد داشت.

یورو و پوند تحت فشار قرار گرفتند

جفت‌ارز EUR/USD در معاملات سه‌شنبه همچنان تحت فشار بود و کمی پایین‌تر از سطح ۱.۱۵۵۰ معامله شد. این جفت‌ارز روز دوشنبه نیز در محدوده منفی بسته شده بود.

در بازار پوند نیز GBP/USD پس از رسیدن به بالاترین سطح تقریباً دو ماه اخیر در محدوده ۱.۳۵۳۰، بخشی از رشد خود را از دست داد و در معاملات اروپا حوالی ۱.۳۵۰۰ نوسان کرد.

افزایش ریسک‌های ژئوپلیتیکی و رشد قیمت انرژی می‌تواند در کوتاه‌مدت فشار بیشتری بر ارزهای حساس به ریسک وارد کند؛ هرچند مسیر هر یک از این ارزها به سیاست‌های بانک مرکزی مربوطه نیز وابسته خواهد بود.

ین ژاپن بیشترین فشار را در برابر دلار تجربه کرد

در میان ارزهای اصلی، ین ژاپن بیشترین ضعف را در برابر دلار نشان داد.

جفت‌ارز USD/JPY پس از رشد نزدیک به ۱ درصدی در روز دوشنبه، صبح سه‌شنبه بالاتر از سطح ۱۵۹.۰۰ باقی ماند. داده‌های بازار نشان می‌دهد دلار در ابتدای هفته بیشترین رشد خود را در برابر ین ثبت کرده است.

با این حال، برخی تحلیلگران معتقدند چشم‌انداز نرخ بهره بانک مرکزی ژاپن و جریان سرمایه داخلی می‌تواند در ماه‌های آینده به حمایت از ین کمک کند.

تحلیلگران OCBC همچنان هدف پایان سال خود برای USD/JPY را ۱۶۳ حفظ کرده‌اند، اما می‌گویند در صورت حرکت بانک مرکزی ژاپن به سمت افزایش‌های بیشتر نرخ بهره و بازگشت سرمایه‌گذاران ژاپنی به دارایی‌های داخلی، می‌توانند دیدگاه مثبت‌تری نسبت به ین پیدا کنند.

تصمیم بانک مرکزی استرالیا بازار را غافلگیر نکرد

بانک مرکزی استرالیا (RBA) در نشست ماه اوت، نرخ بهره رسمی خود را بدون تغییر در ۴.۳۵ درصد نگه داشت.

این بانک در بیانیه خود اعلام کرد تورم همچنان بیش از حد مطلوب است و سیاست‌گذاران همچنان بر جلوگیری از تثبیت تورم بالا در اقتصاد تمرکز دارند.

میشل بولاک، رئیس RBA، نیز تأکید کرد که در صورت نیاز، امکان افزایش نرخ بهره وجود خواهد داشت.

با وجود این موضع، واکنش AUD/USD نسبتاً محدود بود و این جفت‌ارز تقریباً بدون تغییر و در نزدیکی ۰.۷۰۵۰ معامله شد.

تحلیلگران کومرتس‌بانک معتقدند لحن کلی RBA چندان تهاجمی نبوده است. همچنین افزایش پیش‌بینی نرخ بیکاری و کاهش پیش‌بینی‌های کوتاه‌مدت تورم باعث شده این بانک همچنان احتمال کاهش نرخ بهره استرالیا در آینده را مطرح کند.

طلا پس از رسیدن به بالاترین سطح دو ماهه عقب نشست

قیمت طلا نیز در واکنش به تحولات بازار انرژی و انتظارات نرخ بهره نوسان شدیدی داشت.

طلای جهانی (XAU/USD) در ساعات ابتدایی معاملات آسیا به بالاترین سطح خود از اوایل ژوئن رسید و از ۴۴۰۰ دلار عبور کرد، اما پس از آن بخشی از رشد خود را از دست داد.

در زمان انتشار گزارش، طلا زیر ۴۳۷۰ دلار معامله می‌شد و حدود ۰.۵ درصد کاهش روزانه داشت.

افزایش قیمت نفت و احتمال بازگشت فشارهای تورمی می‌تواند از یک سو به جذابیت طلا به‌عنوان دارایی امن کمک کند، اما از سوی دیگر، افزایش انتظارات برای نرخ‌های بهره بالاتر می‌تواند فشار نزولی بر فلز زرد ایجاد کند.

به همین دلیل، مسیر طلا در روزهای آینده احتمالاً به ترکیبی از تحولات خاورمیانه، قیمت نفت، دلار آمریکا و داده‌های تورمی آمریکا وابسته خواهد بود.

بازار در انتظار داده‌های اقتصادی آمریکا

در تقویم اقتصادی آمریکا برای روز سه‌شنبه، داده‌های مهمی مانند شاخص خوش‌بینی کسب‌وکارهای کوچک NFIB و فروش خانه‌های موجود در ماه ژوئیه منتشر خواهد شد.

اگرچه این داده‌ها در دسته آمارهای درجه‌یک بازار قرار نمی‌گیرند، اما می‌توانند بر انتظارات معامله‌گران درباره وضعیت اقتصاد آمریکا تأثیر بگذارند.

تمرکز اصلی بازار اما همچنان روی داده‌های تورمی آمریکا خواهد بود؛ زیرا افزایش قیمت نفت و احتمال اختلال در عرضه انرژی می‌تواند چشم‌انداز تورم را تغییر دهد.

بازارها در وضعیت «ریسک‌گریزی» قرار گرفته‌اند

تحولات اخیر باعث شده فضای بازار از حالت ریسک‌پذیری (Risk-on) به سمت ریسک‌گریزی (Risk-off) حرکت کند.

در شرایط ریسک‌پذیری، سرمایه‌گذاران معمولاً به دنبال دارایی‌های پرریسک‌تر مانند سهام و ارزهای بازارهای نوظهور می‌روند. اما در زمان افزایش نگرانی‌ها، تقاضا برای دارایی‌هایی مانند دلار، ین و طلا می‌تواند افزایش پیدا کند.

ابهام درباره مذاکرات آمریکا و ایران، افزایش قیمت نفت و نگرانی از پیامدهای تورمی، همگی عواملی هستند که در حال حاضر باعث افزایش احتیاط در بازارها شده‌اند.

بازارهای سهام منطقه خلیج فارس نیز در معاملات امروز تحت فشار قرار گرفتند؛ به‌طوری که کاهش امید به توافق آمریکا و ایران و بازگشایی تنگه هرمز بر شاخص‌های منطقه‌ای اثر منفی گذاشت.

آینده بازارها به مذاکرات آمریکا و ایران وابسته است

در حال حاضر، یکی از مهم‌ترین محرک‌های بازارهای جهانی، اخبار مربوط به مذاکرات آمریکا و ایران است.

هرگونه نشانه از پیشرفت مذاکرات و توافق بر سر بازگشایی تنگه هرمز می‌تواند به کاهش ریسک ژئوپلیتیکی، افت قیمت نفت و بهبود فضای ریسک‌پذیری در بازارها منجر شود.

در مقابل، شکست مذاکرات یا ادامه محدودیت در عبور کشتی‌ها می‌تواند قیمت انرژی را بالاتر ببرد و نگرانی‌های تورمی را تشدید کند. این وضعیت ممکن است انتظارات مربوط به کاهش نرخ بهره فدرال رزرو را نیز به عقب بیندازد و از دلار حمایت کند.

به همین دلیل، معامله‌گران در روزهای آینده احتمالاً بیش از هر زمان دیگری به تیترهای سیاسی مرتبط با ایران، قیمت نفت و داده‌های تورمی آمریکا توجه خواهند کرد.

جمع‌بندی

کاهش امیدها به دستیابی سریع به توافق میان آمریکا و ایران، بار دیگر بازارهای جهانی را محتاط کرده است. اختلافات بر سر شرایط بازگشایی تنگه هرمز باعث افزایش ریسک اختلال در عرضه نفت شده و قیمت نفت را به شکل قابل‌توجهی بالا برده است.

در بازار ارز، دلار آمریکا پس از افت شدید هفته گذشته کمی بهبود یافته و شاخص دلار در نزدیکی ۱۰۰ واحد قرار دارد. در همین حال، یورو و پوند تحت فشار قرار گرفته‌اند و ین ژاپن نیز در برابر دلار تضعیف شده است.

از سوی دیگر، طلا پس از عبور از ۴۴۰۰ دلار به زیر ۴۳۷۰ دلار عقب نشست و معامله‌گران همچنان میان تقاضای دارایی امن و فشار ناشی از افزایش احتمالی نرخ بهره در حال نوسان هستند.

در مجموع، سرنوشت مذاکرات آمریکا و ایران، وضعیت تنگه هرمز، مسیر قیمت نفت و داده‌های تورمی آمریکا چهار عامل کلیدی برای جهت حرکت بازارهای فارکس، طلا و سایر دارایی‌های جهانی در روزهای آینده خواهند بود.