تهدید ترامپ به تعرفه 100 درصدی جنگ بر سر مالیات شرکت‌های فناوری را آغاز کرد

شنبه، 6 تیر

دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، بار دیگر تنش‌های تجاری با اروپا را تشدید کرد و هشدار داد هر کشور اروپایی که مالیات خدمات دیجیتال بر شرکت‌های فناوری آمریکایی وضع کند، با تعرفه ۱۰۰ درصدی بر تمام کالاهای صادراتی خود به ایالات متحده مواجه خواهد شد.

این تهدید که از طریق شبکه اجتماعی Truth Social منتشر شد، تنها چند روز پس از نهایی شدن توافق تجاری جدید میان آمریکا و اتحادیه اروپا مطرح شده و می‌تواند بار دیگر روابط اقتصادی دو سوی آتلانتیک را وارد مرحله‌ای پرتنش کند.

هشدار مستقیم ترامپ به کشورهای اروپایی

ترامپ در پیام خود اعلام کرد که چندین کشور اروپایی در حال بررسی یا آماده اجرای مالیات جدید بر خدمات دیجیتال هستند؛ اقدامی که به اعتقاد او شرکت‌های فناوری آمریکایی را به طور ناعادلانه هدف قرار می‌دهد.

رئیس‌جمهور آمریکا تأکید کرد هر کشوری که چنین مالیاتی را اجرا کند، بلافاصله با تعرفه ۱۰۰ درصدی بر تمامی کالاهای صادراتی خود به بازار آمریکا روبه‌رو خواهد شد؛ تعرفه‌ای که حتی بر توافق‌های تجاری دوجانبه نیز اولویت خواهد داشت.

به گفته ترامپ، دولت آمریکا اجازه نخواهد داد کشورهای دیگر از طریق مالیات‌های دیجیتال، درآمد شرکت‌های بزرگ فناوری ایالات متحده را هدف قرار دهند.

مالیات خدمات دیجیتال چیست؟

مالیات خدمات دیجیتال (Digital Services Tax یا DST) نوعی مالیات است که برخی کشورها برای درآمد شرکت‌های بزرگ اینترنتی از فعالیت‌های آنلاین در بازار داخلی خود وضع کرده‌اند.

این مالیات معمولاً شرکت‌هایی مانند گوگل، اپل، متا، آمازون و سایر غول‌های فناوری را شامل می‌شود؛ شرکت‌هایی که درآمد قابل توجهی از تبلیغات آنلاین، شبکه‌های اجتماعی، موتورهای جست‌وجو و بازارهای اینترنتی به دست می‌آورند.

حامیان این سیاست معتقدند شرکت‌های فناوری باید در کشورهایی که از کاربران آن‌ها درآمد کسب می‌کنند، سهم بیشتری از مالیات پرداخت کنند. اما آمریکا این رویکرد را تبعیض‌آمیز می‌داند و معتقد است این مالیات‌ها به طور مشخص شرکت‌های آمریکایی را هدف قرار داده‌اند.

وضعیت بریتانیا و کشورهای اروپایی

اگرچه پیام ترامپ بیشتر کشورهایی را هدف قرار می‌دهد که در آستانه اجرای این مالیات قرار دارند، اما وضعیت بریتانیا همچنان مبهم است.

بریتانیا از سال ۲۰۲۰ مالیات ۲ درصدی خدمات دیجیتال را اجرا کرده و این قانون شرکت‌هایی را شامل می‌شود که درآمد جهانی آن‌ها از خدمات دیجیتال بیش از ۵۰۰ میلیون پوند و درآمدشان در بازار بریتانیا بیش از ۲۵ میلیون پوند باشد.

بر اساس آمار وزارت خزانه‌داری بریتانیا، این مالیات در سال مالی ۲۰۲۴ تا ۲۰۲۵ بیش از ۸۰۰ میلیون پوند درآمد برای دولت ایجاد کرده که نسبت به سال قبل افزایش قابل توجهی داشته است.

شرکت‌هایی مانند اپل، گوگل، متا و آمازون از جمله مهم‌ترین شرکت‌هایی هستند که تحت تأثیر این مالیات قرار گرفته‌اند.

علاوه بر بریتانیا، کشورهایی مانند فرانسه، ایتالیا و اسپانیا نیز مالیات ۳ درصدی خدمات دیجیتال را اجرا کرده‌اند و چند کشور دیگر اتحادیه اروپا نیز در حال بررسی اجرای قوانین مشابه هستند.

تهدیدی که می‌تواند توافق تجاری جدید را تحت تأثیر قرار دهد

اظهارات ترامپ تنها چند روز پس از نهایی شدن توافق تجاری جدید میان آمریکا و اتحادیه اروپا مطرح شده است.

این توافق با هدف کاهش اختلافات تجاری و تقویت همکاری اقتصادی میان دو طرف امضا شد، اما تهدید جدید واشنگتن می‌تواند اجرای آن را با چالش روبه‌رو کند.

مقام‌های اتحادیه اروپا پیش‌تر هشدار داده بودند در صورت نقض مفاد توافق یا آسیب به منافع اقتصادی این بلوک، اروپا آماده پاسخ متناسب و سریع خواهد بود.

به همین دلیل، بسیاری از تحلیلگران معتقدند در صورت اجرای تهدید ترامپ، احتمال آغاز دور تازه‌ای از جنگ تعرفه‌ای میان آمریکا و اروپا وجود دارد.

چرا مالیات دیجیتال تا این اندازه حساس شده است؟

در سال‌های اخیر شرکت‌های فناوری به یکی از بزرگ‌ترین بازیگران اقتصاد جهان تبدیل شده‌اند و درآمد میلیارد دلاری آن‌ها باعث شده بسیاری از دولت‌ها به دنبال دریافت سهم بیشتری از مالیات باشند.

از سوی دیگر، دولت آمریکا معتقد است این قوانین عملاً غول‌های فناوری آمریکایی را هدف قرار داده و به نوعی تبعیض اقتصادی علیه شرکت‌های این کشور محسوب می‌شود.

ترامپ نیز بارها اعلام کرده کشورهای اروپایی از شرکت‌های آمریکایی برای افزایش درآمد مالیاتی خود استفاده می‌کنند و این روند باید متوقف شود.

او پیش‌تر نیز در ماه آوریل هشدار داده بود که بریتانیا به دلیل اعمال این مالیات ممکن است با تعرفه‌های سنگین تجاری مواجه شود.

شرکت‌های فناوری نیز تحت فشار قرار گرفته‌اند

اختلاف بر سر مالیات خدمات دیجیتال تنها دولت‌ها را درگیر نکرده است.

برای نمونه، آمازون در ماه‌های گذشته بخشی از هزینه‌های ناشی از این مالیات‌ها را به فروشندگان حاضر در پلتفرم خود منتقل کرد و کارمزد برخی خدمات را افزایش داد.

کارشناسان معتقدند در صورت گسترش این مالیات‌ها، سایر شرکت‌های فناوری نیز ممکن است بخشی از هزینه‌های اضافی را به کاربران یا کسب‌وکارهای فعال در پلتفرم‌های خود منتقل کنند.

آیا تعرفه ۱۰۰ درصدی واقعاً اجرا خواهد شد؟

ترامپ در دوره دوم ریاست‌جمهوری خود بارها از تعرفه‌های تجاری به عنوان ابزاری برای اعمال فشار بر شرکای اقتصادی آمریکا استفاده کرده است.

با این حال، اجرای چنین تعرفه گسترده‌ای می‌تواند پیامدهای اقتصادی قابل توجهی برای هر دو طرف داشته باشد. افزایش قیمت کالاهای وارداتی، اختلال در زنجیره تأمین و واکنش متقابل اتحادیه اروپا از جمله سناریوهایی است که تحلیلگران نسبت به آن هشدار می‌دهند.

از سوی دیگر، دیوان عالی آمریکا نیز پیش‌تر بخشی از تلاش‌های ترامپ برای اعمال تعرفه‌های گسترده جهانی را محدود کرده بود؛ موضوعی که می‌تواند بر سرنوشت تهدید جدید نیز تأثیرگذار باشد.

پیامدهای احتمالی برای بازارهای مالی

اظهارات ترامپ در شرایطی مطرح شده که بازارهای جهانی همچنان نسبت به آینده روابط تجاری آمریکا و اروپا حساس هستند.

در صورت تشدید اختلافات، سهام شرکت‌های فناوری، خودروسازان اروپایی و صنایع صادرات‌محور ممکن است با افزایش نوسانات روبه‌رو شوند. همچنین هرگونه جنگ تجاری جدید می‌تواند بر نرخ تورم، زنجیره تأمین جهانی و حتی بازار ارز تأثیر بگذارد.

از نگاه تحلیلگران، اگر کشورهای اروپایی از اجرای مالیات خدمات دیجیتال عقب‌نشینی نکنند و واشنگتن نیز تهدید خود را عملی کند، تنش‌های تجاری بار دیگر به یکی از مهم‌ترین ریسک‌های اقتصاد جهانی تبدیل خواهد شد.