آمریکا و چین بر کاهش ۳۰ میلیارد دلاری تعرفهها و گفتوگوی هوش مصنوعی توافق کردند
شنبه، 4 مهر
چین و آمریکا در جریان سفر سهروزه شی جینپینگ، رئیسجمهور چین، به واشنگتن بر سر یک چارچوب برای کاهش متقابل تعرفهها به ارزش حدود ۳۰ میلیارد دلار و آغاز گفتوگوی رسمی درباره هوش مصنوعی به توافق رسیدند. این توافق بخشی از یک اجماع هشتمادهای است که پس از دیدار رهبران دو اقتصاد بزرگ جهان اعلام شده است.
وزارت خارجه چین اعلام کرد دو طرف همچنین بر ادامه برخی توافقهای قبلی، ایجاد یک شورای تجاری و گسترش همکاریهای اقتصادی تأکید کردهاند. این توافق در حالی حاصل شده که واشنگتن و پکن در سالهای اخیر بر سر تعرفهها، فناوری، تراشههای پیشرفته و دسترسی به بازارهای یکدیگر اختلافات گستردهای داشتهاند.
توافق ۳۰ میلیارد دلاری برای کاهش تعرفهها
مهمترین بخش اقتصادی توافق جدید، ایجاد چارچوبی برای کاهش متقابل تعرفهها روی کالاهایی به ارزش حدود ۳۰ میلیارد دلار در هر دو مسیر تجاری است.
بر اساس گزارش Reuters، این توافق شامل کالاهای غیرحساس میشود و دو طرف همچنین درباره افزایش دسترسی به بازارهای کشاورزی و اقداماتی برای کمک به ثبات عرضه جهانی نفت گفتوگو کردهاند.
این توافق ادامه روندی است که از ماههای گذشته برای کاهش تنش تجاری میان دو کشور آغاز شده بود. پیش از سفر شی جینپینگ، واشنگتن و پکن نیز توافق کرده بودند آتشبس تجاری موجود را برای دو ماه دیگر تمدید کنند تا مذاکرات برای یک توافق گستردهتر ادامه پیدا کند.
اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا، پیشتر اعلام کرده بود توافق مربوط به توقف تشدید جنگ تجاری تا ۱۰ ژانویه تمدید شده است.
آغاز گفتوگوی رسمی آمریکا و چین درباره هوش مصنوعی
یکی دیگر از محورهای مهم توافق جدید، تصمیم دو کشور برای ایجاد یک کانال گفتوگوی اختصاصی درباره هوش مصنوعی است.
بر اساس اعلام وزارت خارجه چین، آمریکا و چین قرار است درباره خطرات و مزایای فناوری هوش مصنوعی با یکدیگر گفتوگو کنند و نخستین دور جدید این مذاکرات برای ماه نوامبر برنامهریزی شده است.
دو کشور همچنین قصد دارند یک کانال ارتباطی جداگانه برای رسیدگی به حوادث مرتبط با هوش مصنوعی ایجاد کنند. این سازوکار میتواند بهویژه در زمینه حوادث امنیتی یا استفادههای پرریسک از سیستمهای پیشرفته هوش مصنوعی اهمیت داشته باشد.
هوش مصنوعی طی ماههای اخیر به یکی از مهمترین موضوعات اختلاف میان واشنگتن و پکن تبدیل شده است. دسترسی چین به تراشههای پیشرفته آمریکایی، صادرات تجهیزات تولید تراشه، توسعه مدلهای هوش مصنوعی و اتهامهای مربوط به انتقال فناوری از جمله موضوعات مورد اختلاف دو کشور هستند.
در عین حال، دو طرف پیش از نشست رهبران نیز درباره ایجاد سازوکارهایی برای گفتوگو درباره ریسکهای هوش مصنوعی و جلوگیری از تبدیل رقابت فناوری به یک بحران گستردهتر مذاکره کرده بودند.
توافق بر سر ادامه همکاریهای تجاری
در چارچوب توافق هشتمادهای، آمریکا و چین از عملکرد تیمهای اقتصادی و تجاری دو کشور حمایت کرده و با ایجاد یک شورای تجاری برای ادامه هماهنگیها موافقت کردهاند.
دو طرف همچنین توافقهای حاصل از مذاکرات قبلی در کوالالامپور را تمدید کردهاند. هدف از این اقدامات، ایجاد یک سازوکار مستمر برای مدیریت اختلافات تجاری و جلوگیری از بازگشت دوباره تعرفهها به سطوح بسیار بالا عنوان شده است.
پیش از این نیز دو کشور درباره کاهش تعرفه کالاهای غیرراهبردی در چارچوب سازوکار «هیئت تجاری» مذاکره کرده بودند. چین در ماه ژوئیه اعلام کرده بود که برای اجرای این طرح از شرکتها، انجمنهای تجاری و دولتهای محلی نظرخواهی میکند.
انرژی و کشاورزی در مرکز توافق
بخش دیگری از مذاکرات به کشاورزی و انرژی مربوط میشود.
آمریکا به دنبال افزایش دسترسی محصولات کشاورزی خود به بازار چین است و پیشتر نیز این موضوع یکی از محورهای اصلی مذاکرات دو کشور بوده است. در مقابل، کاهش تعرفهها میتواند مسیر تجارت برخی کالاهای غیرحساس میان دو اقتصاد بزرگ جهان را تسهیل کند.
موضوع انرژی نیز اهمیت ویژهای دارد. دو طرف در توافق جدید از اقداماتی برای کمک به ثبات عرضه جهانی نفت حمایت کردهاند. پیش از این، مذاکراتی درباره کاهش یا حذف تعرفه چین بر گاز طبیعی مایع آمریکا نیز انجام شده بود؛ موضوعی که میتواند به بازگشت تدریجی تجارت LNG میان دو کشور کمک کند.
توافق درباره هوش مصنوعی در شرایط رقابت فناوری
آغاز گفتوگوی رسمی درباره AI در شرایطی اتفاق میافتد که آمریکا و چین همچنان رقابت شدیدی برای توسعه فناوریهای پیشرفته دارند.
واشنگتن محدودیتهایی را برای صادرات برخی تراشهها و تجهیزات پیشرفته به چین اعمال کرده و در مقابل، چین تلاش کرده توانایی داخلی خود را در زمینه تراشه و هوش مصنوعی افزایش دهد. همزمان، شرکتهای چینی در حوزه مدلهای متنباز هوش مصنوعی رشد قابلتوجهی داشتهاند و برخی شرکتهای آمریکایی نیز به دلیل هزینه پایینتر به استفاده از این مدلها علاقه نشان دادهاند.
به همین دلیل، ایجاد یک کانال ارتباطی مستقیم درباره حوادث هوش مصنوعی میتواند به مدیریت بخشی از ریسکهای ناشی از رقابت فناوری میان دو کشور کمک کند؛ هرچند توافق جدید به معنای پایان اختلافات دو طرف در حوزه تراشه، فناوری یا امنیت ملی نیست.
مواضع دو کشور درباره همکاری در سطح بینالمللی
بر اساس اعلام وزارت خارجه چین، آمریکا و چین همچنین درباره همکاری در میزبانی نشستهای APEC و گروه ۲۰ توافق کردهاند و هر دو رهبر قصد خود را برای شرکت در نشستهایی که توسط طرف مقابل میزبانی میشود، اعلام کردهاند.
در حوزه سیاست خارجی نیز دو طرف بر این موضوع تأکید کردهاند که ایران باید به تعهد خود برای عدم توسعه سلاح هستهای پایبند باشد. همچنین در بیانیه چین آمده است که هیچ کشور یا نهادی نباید برای عبور از آبراههای بینالمللی عوارض ترانزیتی وضع کند.
پایان سفر شی جینپینگ به آمریکا
شی جینپینگ پس از یک سفر سهروزه آمریکا را ترک کرد و به چین بازگشت. این سفر شامل دیدارهای رسمی، مذاکرات با ترامپ و برنامههای تشریفاتی بود.
Reuters گزارش داده است که این نشست بیشتر بر دیپلماسی مستقیم میان دو رهبر متمرکز بود و بسیاری از اختلافات بزرگ میان آمریکا و چین، از جمله مسائل تجاری، هوش مصنوعی، تایوان و روابط چین با ایران، همچنان بهطور کامل حل نشدهاند.
با این حال، توافق جدید درباره کاهش تعرفههای ۳۰ میلیارد دلاری و ایجاد گفتوگوی رسمی درباره هوش مصنوعی نشان میدهد که واشنگتن و پکن دستکم در برخی حوزهها به دنبال ایجاد سازوکارهایی برای مدیریت اختلافات و جلوگیری از تشدید تنشها هستند.
