عرضه اولیه انتروپیک و اسپیسایکس با محدودیتهای غیرمعمول
یکشنبه، ۱ آذر ۱۴۰۵
عرضه اولیه سهام (IPO) شرکتهای انتروپیک و اسپیسایکس در سال ۲۰۲۶، با وجود جذب سرمایههای عظیم و استقبال گسترده سرمایهگذاران، با انتقاد برخی بانکداران و مشاوران مالی همراه شده است. رویترز گزارش میدهد که این دو شرکت در جریان عرضه سهام خود، کنترل بسیار زیادی بر روند اجرا اعمال کردند و شرایطی غیرمعمول را به بانکهای سرمایهگذار تحمیل کردند؛ موضوعی که باعث نارضایتی برخی فعالان والاستریت شد.
عرضه اولیه انتروپیک که با نام داخلی «Project Lantern» شناخته میشد، با محدودیتهای متعدد، زمانبندی فشرده، تغییرات لحظه آخری و تأخیر در ارائه اطلاعات مالی همراه بود. در همین حال، تجربه عرضه اولیه اسپیسایکس در ماه ژوئن نیز با انتقاد مشابه بانکداران از کنترل شدید شرکت بر فرآیند عرضه همراه شده بود.
محدودیتهای سختگیرانه انتروپیک برای بانکهای پذیرهنویس
انتروپیک از برخی بانکهای مشارکتکننده در عرضه اولیه خود خواسته بود تعداد اعضای تیم بانکی فعال در این پروژه را به چهار نفر محدود کنند و افراد ارشد را در اولویت قرار دهند. این شرکت همچنین از برخی مدیران و مسئولان ارشد بانکها درخواست کرد توافقهایی را امضا کنند که طبق آن، اعضای اصلی تیم عرضه تا شش ماه پس از IPO نتوانند با برخی شرکتهای رقیب، از جمله OpenAI، Cursor، DeepSeek و Hugging Face همکاری کنند.
چنین محدودیتهایی در معاملات بزرگ مالی غیرمعمول تلقی میشود؛ زیرا بانکها معمولاً همزمان با چند شرکت فعال در یک صنعت همکاری میکنند و مدیریت تعارض منافع و حفظ محرمانگی را از طریق سازوکارهای داخلی انجام میدهند. برخی بانکداران نیز با این محدودیتها موافق نبودند و معتقد بودند اجرای آنها میتواند فعالیت حرفهای و همکاری با سایر شرکتهای فناوری را دشوار کند.
کنترل اطلاعات و پیچیدگی روند عرضه سهام
انتروپیک برای توزیع اسناد مربوط به عرضه اولیه، از پلتفرم NetRoadshow استفاده کرد؛ سامانهای که امکان ردیابی دسترسی کاربران و مشاهده صفحات اسناد را فراهم میکند. همچنین اسناد با واترمارک اختصاصی نام بانکداران منتشر میشد تا احتمال نشت اطلاعات کاهش یابد.
با این حال، این شیوه کار بانکها را دشوارتر کرد؛ زیرا امکان ذخیره و دانلود نسخههای اسناد برای برخی کاربران وجود نداشت. در ادامه، اشتباه در نسخه اولیه یکی از اسناد مربوط به محدوده قیمت و تعداد سهام نیز باعث شد نسخه اصلاحشده در ساعات ابتدایی صبح به بانکها ارسال شود و آنها تنها چند ساعت برای بررسی و تأیید مدارک پیش از ارائه به نهادهای نظارتی فرصت داشته باشند.
فشردگی زمانبندی، تغییرات لحظه آخری و تأخیر در انتشار پیشبینیهای مالی از دیگر مشکلاتی بود که افراد نزدیک به روند عرضه به آن اشاره کردند.
تجربه اسپیسایکس؛ کنترل شدید ایلان ماسک بر عرضه اولیه
عرضه اولیه اسپیسایکس در ماه ژوئن نیز با شرایط مشابهی همراه بود. تیم ایلان ماسک در مراحل مختلف، از نحوه بازاریابی سهام گرفته تا نوع سرمایهگذاران هدف و میزان سفارشهایی که بانکها باید جذب میکردند، کنترل قابلتوجهی اعمال کرد.
بر اساس گزارش رویترز، برخی بانکها حتی پیش از مشخص شدن میزان کارمزد خود، با پذیرهنویسی سهام موافقت کرده بودند. این شرایط نشاندهنده قدرت چانهزنی بالای شرکتهای بزرگ فناوری در برابر بانکهای سرمایهگذاری است؛ قدرتی که به دلیل تقاضای شدید سرمایهگذاران برای سهام شرکتهای فعال در حوزه هوش مصنوعی و فناوریهای پیشرفته افزایش یافته است.
قدرت شرکتهای هوش مصنوعی در برابر والاستریت افزایش یافته است
تحولات اخیر نشان میدهد شرکتهای بزرگ فناوری دیگر لزوماً مجبور نیستند از الگوهای سنتی والاستریت در عرضه اولیه سهام پیروی کنند. تقاضای گسترده برای سرمایهگذاری در هوش مصنوعی، به شرکتهایی مانند انتروپیک و اسپیسایکس اجازه داده شرایط سختگیرانهتری را به بانکها و مشاوران مالی تحمیل کنند.
هر دو عرضه اولیه با استقبال قابلتوجه سرمایهگذاران مواجه شدند و حجم سفارشها چندین برابر سهام عرضهشده بود. با این حال، عملکرد سهام پس از عرضه متفاوت بود؛ سهام انتروپیک پس از رشد ۱۷ درصدی در روز نخست، در معاملات جمعه ۸.۵ درصد کاهش یافت، در حالی که سهام اسپیسایکس نیز پس از رسیدن به اوج قیمت در روزهای ابتدایی معاملات، در ادامه به زیر قیمت عرضه اولیه خود سقوط کرد.
این وضعیت در کنار افت اخیر سهام شرکتهای فناوری و افزایش نگرانیها درباره ارزشگذاری صنعت هوش مصنوعی نشان میدهد حتی عرضههای اولیه بزرگ و پرتقاضا نیز نمیتوانند سهام شرکتها را در برابر نوسانات بازار تضمین کنند.


