مایکروسافت تراشه هوش مصنوعی Maia 300 را معرفی می‌کند 

سه‌شنبه، 20 مرداد

شرکت مایکروسافت (Microsoft) قصد دارد نسل جدید تراشه هوش مصنوعی خود با نام Maia 300 را در پاییز امسال و احتمالاً در ماه سپتامبر معرفی کند. این تراشه بخشی از برنامه بلندمدت مایکروسافت برای توسعه تراشه‌های اختصاصی و کاهش وابستگی به پردازنده‌های گران‌قیمت انویدیا (Nvidia) است.

بر اساس گزارشی از The Information، مایکروسافت در حال مذاکره با شرکت TSMC برای تأمین ظرفیت تولید بیش از ۳۰۰ هزار تراشه Maia 300 است؛ تراشه‌هایی که قرار است در سال ۲۰۲۷ تحویل داده شوند.

مایکروسافت همچنین به دنبال افزایش قابل‌توجه تولید این تراشه و جذب مشتریان بزرگ خدمات ابری، از جمله Anthropic، برای استفاده از Maia 300 است. 

Maia 300؛ گام بعدی مایکروسافت در رقابت تراشه‌های AI

مایکروسافت نخستین تراشه اختصاصی هوش مصنوعی خود با نام Maia را در نوامبر ۲۰۲۳ معرفی کرد. هدف از توسعه این خانواده تراشه‌ها، ایجاد سخت‌افزار اختصاصی برای پردازش بارهای کاری هوش مصنوعی در مراکز داده Azure بود.

این شرکت در ژانویه ۲۰۲۶ نیز نسل دوم این خانواده یعنی Maia 200 را معرفی کرد.

اکنون Maia 300 قرار است نسل بعدی این مسیر باشد و مایکروسافت امیدوار است بتواند با افزایش قدرت پردازشی و تولید در مقیاس بزرگ‌تر، استفاده از تراشه‌های اختصاصی خود را در زیرساخت‌های Azure گسترش دهد. 

هدف اصلی؛ کاهش وابستگی به انویدیا

یکی از مهم‌ترین دلایل سرمایه‌گذاری مایکروسافت روی تراشه‌های اختصاصی، کاهش وابستگی به انویدیا است.

انویدیا در سال‌های اخیر به بازیگر اصلی بازار تراشه‌های هوش مصنوعی تبدیل شده و شرکت‌های بزرگ فناوری برای ساخت مراکز داده و اجرای مدل‌های پیشرفته AI به شتاب‌دهنده‌های این شرکت نیاز دارند.

مایکروسافت نیز یکی از بزرگ‌ترین خریداران تراشه‌های هوش مصنوعی در جهان است، اما توسعه تراشه اختصاصی می‌تواند به این شرکت اجازه دهد بخشی از نیازهای خود را با سخت‌افزار طراحی‌شده متناسب با سرویس‌های Azure تأمین کند.

این رویکرد می‌تواند در بلندمدت هزینه پردازش را کاهش دهد و کنترل بیشتری روی زیرساخت سخت‌افزاری مایکروسافت ایجاد کند.

با این حال، مایکروسافت همچنان همکاری گسترده‌ای با انویدیا دارد و Maia 300 قرار نیست به‌طور کامل جایگزین تراشه‌های این شرکت شود.

مایکروسافت از گوگل و آمازون عقب‌تر است

مایکروسافت در زمینه توسعه تراشه‌های اختصاصی هوش مصنوعی نسبت به برخی رقبای خود با تأخیر بیشتری حرکت کرده است.

گوگل سال‌هاست تراشه‌های اختصاصی Tensor Processing Unit یا TPU را توسعه داده و حتی در سه‌ماهه منتهی به ژوئن ۲۰۲۶، درآمد حاصل از فروش مستقیم این تراشه‌ها را شناسایی کرده است.

آمازون نیز روی تراشه‌های اختصاصی خود از جمله Trainium سرمایه‌گذاری کرده و استفاده از این پردازنده‌ها در خدمات ابری AWS در حال افزایش است. 

به همین دلیل، مایکروسافت تلاش می‌کند با افزایش سرعت توسعه Maia، فاصله خود را با رقبایی که سال‌ها روی تراشه‌های اختصاصی کار کرده‌اند کاهش دهد.

تولید Maia 300 در TSMC

بر اساس گزارش The Information، مایکروسافت در حال مذاکره با TSMC برای اختصاص ظرفیت تولید Maia 300 است.

این شرکت تایوانی پیش‌تر نیز نسل دوم تراشه Maia یعنی Maia 200 را تولید کرده است. Maia 200 با استفاده از فناوری ۳ نانومتری TSMC ساخته شده و طراحی آن بر استفاده گسترده از SRAM تمرکز دارد.

SRAM نوعی حافظه بسیار سریع است که می‌تواند در برخی بارهای کاری هوش مصنوعی، به‌خصوص زمانی که سیستم باید تعداد زیادی درخواست را هم‌زمان پردازش کند، مزایای عملکردی ایجاد کند.

برای Maia 300 نیز تأمین ظرفیت تولید کافی یکی از مهم‌ترین چالش‌های پیش روی مایکروسافت خواهد بود.

هدف تولید بیش از یک میلیون تراشه

مایکروسافت ظاهراً تنها به تولید چند صد هزار تراشه Maia 300 اکتفا نمی‌کند.

طبق گزارش The Information، این شرکت در بلندمدت به دنبال تأمین ظرفیت تولید بیش از یک میلیون تراشه Maia 300 است.

چنین رقمی نشان می‌دهد مایکروسافت قصد دارد Maia 300 را به بخش مهمی از زیرساخت محاسباتی خود تبدیل کند و استفاده از تراشه اختصاصی را از یک پروژه محدود به یک برنامه در مقیاس بزرگ تبدیل کند.

با این حال، دسترسی به قطعات مورد نیاز و ظرفیت تولید TSMC می‌تواند سرعت اجرای این برنامه را محدود کند.

Anthropic می‌تواند یکی از مشتریان Maia 300 باشد

یکی از اهداف مایکروسافت، متقاعد کردن شرکت‌های بزرگ هوش مصنوعی و ارائه‌دهندگان خدمات ابری برای استفاده از Maia 300 است.

در این میان، Anthropic یکی از شرکت‌هایی است که مایکروسافت امیدوار است از تراشه‌های جدید خود استفاده کند.

جذب مشتریانی خارج از مجموعه مایکروسافت اهمیت زیادی دارد، زیرا موفقیت یک تراشه اختصاصی تنها به استفاده داخلی محدود نمی‌شود و پذیرش آن توسط شرکت‌های دیگر می‌تواند به ایجاد یک اکوسیستم سخت‌افزاری گسترده‌تر کمک کند.

با این حال، هنوز مشخص نیست Maia 300 تا چه اندازه می‌تواند از نظر قیمت، عملکرد و نرم‌افزار با راهکارهای انویدیا رقابت کند.

رقابت تراشه‌های اختصاصی وارد مرحله جدیدی شده است

توسعه Maia 300 بخشی از یک روند بزرگ‌تر در صنعت فناوری است.

شرکت‌های بزرگ فناوری به‌تدریج تلاش می‌کنند برای کاهش هزینه‌ها و افزایش کنترل بر زیرساخت‌های هوش مصنوعی، تراشه‌های اختصاصی خود را طراحی کنند.

گوگل با TPU، آمازون با Trainium و مایکروسافت با خانواده Maia هرکدام در حال ایجاد سخت‌افزارهایی هستند که برای نیازهای خاص مراکز داده و سرویس‌های ابری آن‌ها طراحی شده‌اند.

این روند می‌تواند در بلندمدت بخشی از قدرت انویدیا در بازار تراشه‌های AI را تحت فشار قرار دهد؛ هرچند انویدیا همچنان از مزیت بزرگی در زمینه نرم‌افزار، اکوسیستم توسعه‌دهندگان و گستردگی محصولات برخوردار است.

چرا تراشه اختصاصی برای مایکروسافت اهمیت دارد؟

اجرای مدل‌های هوش مصنوعی هزینه محاسباتی بسیار بالایی دارد. مایکروسافت نیز به‌عنوان یکی از بزرگ‌ترین ارائه‌دهندگان خدمات ابری جهان، باید ظرفیت عظیمی برای پردازش درخواست‌های کاربران و مشتریان سازمانی خود فراهم کند.

اگر مایکروسافت بتواند تراشه‌هایی را طراحی کند که دقیقاً برای بارهای کاری Azure و سرویس‌های هوش مصنوعی خود بهینه شده باشند، می‌تواند در برخی موارد عملکرد بالاتر یا هزینه پایین‌تری نسبت به استفاده از سخت‌افزار عمومی به دست آورد.

همچنین تولید اختصاصی به مایکروسافت اجازه می‌دهد کنترل بیشتری روی نقشه راه سخت‌افزاری خود داشته باشد و کمتر به زمان‌بندی عرضه محصولات شرکت‌های دیگر وابسته باشد.

مشکل اصلی؛ هزینه و مقیاس تولید

با وجود مزایای تراشه‌های اختصاصی، ساخت و تولید آن‌ها بسیار پرهزینه است.

طراحی یک تراشه پیشرفته تنها بخش کوچکی از هزینه‌های پروژه است و مایکروسافت باید برای تولید، بسته‌بندی، حافظه، تجهیزات شبکه و توسعه نرم‌افزار نیز سرمایه‌گذاری کند.

از طرف دیگر، برای توجیه اقتصادی پروژه باید حجم استفاده از تراشه به اندازه کافی بالا باشد.

به همین دلیل، هدف مایکروسافت برای تولید بیش از یک میلیون Maia 300 اهمیت زیادی دارد. هرچه تعداد تراشه‌های تولیدشده افزایش یابد، هزینه توسعه اولیه میان تعداد بیشتری از محصولات تقسیم می‌شود.

هوش مصنوعی؛ عامل اصلی سرمایه‌گذاری مایکروسافت

توسعه Maia 300 در شرایطی انجام می‌شود که مایکروسافت در حال افزایش شدید سرمایه‌گذاری خود در زیرساخت هوش مصنوعی است.

این شرکت باید برای توسعه مراکز داده، خرید تجهیزات پردازشی، تأمین انرژی و ارائه ظرفیت محاسباتی مورد نیاز سرویس‌هایی مانند Azure و محصولات مبتنی بر هوش مصنوعی سرمایه‌گذاری کند.

در چنین شرایطی، کاهش هزینه هر واحد محاسبه می‌تواند در مقیاس میلیاردها درخواست، تأثیر قابل‌توجهی بر سودآوری داشته باشد.

بنابراین، تراشه‌های اختصاصی برای مایکروسافت تنها یک پروژه سخت‌افزاری نیستند؛ بلکه بخشی از استراتژی این شرکت برای مدیریت هزینه و گسترش زیرساخت AI محسوب می‌شوند.

جمع‌بندی

مایکروسافت قصد دارد نسل جدید تراشه هوش مصنوعی خود با نام Maia 300 را در پاییز ۲۰۲۶ و احتمالاً در ماه سپتامبر معرفی کند. این تراشه بخشی از تلاش مایکروسافت برای توسعه سخت‌افزار اختصاصی و کاهش وابستگی به پردازنده‌های گران‌قیمت انویدیا است. 

طبق گزارش The Information، مایکروسافت در حال مذاکره با TSMC برای تولید بیش از ۳۰۰ هزار تراشه Maia 300 با هدف تحویل در سال ۲۰۲۷ است و در بلندمدت به دنبال تأمین ظرفیت تولید بیش از یک میلیون تراشه است.

این شرکت همچنین قصد دارد مشتریان بزرگی مانند Anthropic را به استفاده از تراشه جدید خود ترغیب کند.

اگر مایکروسافت بتواند Maia 300 را در مقیاس بالا تولید کند و عملکرد و هزینه آن را به سطح رقابتی برساند، این تراشه می‌تواند به یکی از مهم‌ترین ابزارهای این شرکت برای کاهش هزینه زیرساخت‌های هوش مصنوعی تبدیل شود.

در نهایت، رقابت میان مایکروسافت، گوگل، آمازون و انویدیا نشان می‌دهد جنگ هوش مصنوعی دیگر فقط بر سر مدل‌های قدرتمند نیست؛ بلکه کنترل تراشه‌ها، مراکز داده و کل زیرساخت محاسباتی نیز به یکی از میدان‌های اصلی رقابت صنعت فناوری تبدیل شده است.