گوگل در اروپا شکست خورد؛ جریمه ۴.۱ میلیارد یورویی اندروید قطعی شد
گوگل در اروپا شکست خورد؛ جریمه ۴.۱ میلیارد یورویی اندروید قطعی شد
شنبه، 13 تیر
بالاترین دادگاه اتحادیه اروپا حکم نهایی خود را در یکی از بزرگترین پروندههای ضدانحصار صنعت فناوری صادر کرد و گوگل را ملزم به پرداخت ۴.۱ میلیارد یورو جریمه کرد. این پرونده مربوط به اتهام سوءاستفاده گوگل از سیستمعامل اندروید برای محدود کردن رقابت و تقویت خدمات اختصاصی خود است.
این حکم، یکی از سنگینترین شکستهای حقوقی گوگل در اروپا به شمار میرود و میتواند تأثیر قابلتوجهی بر آینده رقابت در بازار سیستمعاملهای موبایل و خدمات دیجیتال داشته باشد.
ماجرای جریمه گوگل چیست؟
کمیسیون اروپا نخستین بار در سال ۲۰۱۸ گوگل را به پرداخت ۴.۳ میلیارد یورو جریمه محکوم کرد.
پس از بررسیهای قضایی، این مبلغ در سال ۲۰۲۲ به ۴.۱ میلیارد یورو کاهش یافت، اما گوگل همچنان به این رأی اعتراض داشت.
اکنون دادگاه عالی اتحادیه اروپا درخواست تجدیدنظر این شرکت را رد کرده و جریمه ۴.۱ میلیارد یورویی را نهایی کرده است.
این جریمه همچنان بزرگترین مجازات ضدانحصار تاریخ کمیسیون اروپا علیه گوگل محسوب میشود.
اتحادیه اروپا چه اتهاماتی را مطرح کرده است؟
کمیسیون اروپا معتقد است گوگل از سلطه اندروید برای محدود کردن رقبا استفاده کرده است.
بر اساس رأی این نهاد، گوگل سه اقدام اصلی انجام داده بود:
- سازندگان گوشیها و تبلتهای اندرویدی را مجبور میکرد برای دسترسی به فروشگاه Google Play، برنامه Google Search و مرورگر Chrome را بهصورت پیشفرض روی دستگاهها نصب کنند.
- به برخی تولیدکنندگان گوشی و اپراتورهای تلفن همراه مبالغی پرداخت میکرد تا فقط موتور جستوجوی گوگل را بهصورت پیشفرض روی دستگاههای خود قرار دهند.
- شرکتهای تولیدکننده را از عرضه دستگاههایی که از نسخههای تغییریافته یا اصطلاحاً Fork سیستمعامل اندروید استفاده میکردند، منع میکرد و در صورت همکاری با این نسخهها، امکان استفاده از برنامههای گوگل را از آنها سلب میکرد.
به اعتقاد کمیسیون اروپا، این اقدامات باعث شده رقابت در بازار مرورگرها، موتورهای جستوجو و سیستمعاملهای موبایل بهشدت محدود شود.
پاسخ گوگل به حکم دادگاه
گوگل در واکنش به رأی دادگاه اعلام کرد این حکم نقش این شرکت در توسعه اکوسیستم اندروید را نادیده گرفته است.
سخنگوی گوگل گفت:
«این رأی سرمایهگذاری گسترده ما برای حفظ باز بودن، سازگاری و رایگان بودن اندروید را در نظر نمیگیرد.»
این شرکت همچنین تأکید کرد که پس از تصمیم اولیه کمیسیون اروپا در سال ۲۰۱۸، قراردادهای خود را اصلاح کرده و اکنون مطابق مقررات اتحادیه اروپا فعالیت میکند.
اندروید همچنان یک سیستمعامل باز است؟
یکی از نکاتی که در جریان رسیدگی به پرونده مطرح شد این بود که کاربران اندروید همچنان میتوانند مرورگرهای دیگر یا موتورهای جستوجوی رقیب را روی گوشی خود نصب کنند.
با این حال، اتحادیه اروپا معتقد است قرار گرفتن برنامههای گوگل بهصورت پیشفرض روی میلیاردها دستگاه، مزیت رقابتی بسیار بزرگی ایجاد کرده و فرصت رشد را از رقبا گرفته است.
سابقه اختلافات گوگل با اتحادیه اروپا
این نخستین پرونده ضدانحصار گوگل در اروپا نیست.
طی سالهای اخیر، این شرکت چندین بار به دلیل نقض قوانین رقابت جریمه شده است، از جمله:
- سپتامبر ۲۰۲۴: جریمه ۲.۴ میلیارد یورویی به دلیل سوءاستفاده از برتری سرویس مقایسه قیمت Google Shopping.
- سپتامبر ۲۰۲۵: جریمه ۲.۹۵ میلیارد یورویی به دلیل ترجیح دادن سرویسهای تبلیغاتی خود نسبت به رقبا در بازار تبلیغات آنلاین.
این پروندهها نشان میدهد اتحادیه اروپا همچنان رویکرد سختگیرانهای در قبال شرکتهای بزرگ فناوری، بهویژه گوگل، اتخاذ کرده است.
این حکم چه تأثیری خواهد داشت؟
کارشناسان معتقدند این رأی میتواند پیامدهای مهمی برای صنعت فناوری داشته باشد، از جمله:
- افزایش فشار بر شرکتهای بزرگ فناوری برای رعایت قوانین رقابت
- ایجاد فرصت بیشتر برای توسعهدهندگان و موتورهای جستوجوی رقیب
- تغییر احتمالی در قراردادهای گوگل با تولیدکنندگان گوشیهای اندرویدی
- تقویت سیاستهای ضدانحصار اتحادیه اروپا در برابر غولهای فناوری
همچنین این حکم میتواند به الگویی برای سایر کشورها در برخورد با پروندههای مشابه تبدیل شود.
جمعبندی
دادگاه عالی اتحادیه اروپا با رد درخواست تجدیدنظر گوگل، جریمه ۴.۱ میلیارد یورویی این شرکت را قطعی کرد؛ حکمی که به یکی از مهمترین پروندههای ضدانحصار صنعت فناوری پایان میدهد. اتحادیه اروپا معتقد است گوگل از جایگاه مسلط اندروید برای محدود کردن رقابت استفاده کرده، در حالی که این شرکت میگوید همواره در جهت توسعه یک اکوسیستم باز و رایگان فعالیت کرده است. این رأی میتواند بر نحوه فعالیت شرکتهای بزرگ فناوری در اروپا و حتی سایر بازارهای جهانی تأثیر قابلتوجهی بگذارد.
